Sehiv secdesi; "yanılma ve unutma secdesi" demektir. Namazın farzlarından birinin tehiri (geciktirilmesi) veya vaciplerden birini terk ve ya tehiri halinde yapılması gerekir. Şöyle yapılır: Son oturuşta yalnız "Tahiyyat" okunduktan sonra iki tarafa selam verilir. Ondan sonra "Allahu Ekber" denilerek secdeye varılıp üç kere " Sübhane Rabbiye'l-alâ " okunur. sonra "Allahu Ekber" denilerek kalkılır. Bir tesbih miktarı duraklamadan sonra tekrar "Allahu Ekber" deyip ikinci secdeye varılır. Yine üç kez " Sübhane Rabbiye'l-alâ " okunduktan sonra "Allahu Ekber" denilerek kalkılır ve oturulur. Tahiyyat, Salli-Barik ve"Rabbena atina" okunup önce sağ tarafa sonra da sol tarafa selâm verilir.(1) Örneğin; Vitir namazında Kunut dualarını unutmak, Fatiha'dan sonra zamm-ı sure okunması gereken yerde zamm-ı sureyi okumadan rükûa gitmek, birinci tahiyyâta oturmayı unutmak, namazda secde ayeti okunduğu zaman secde etmemek gibi durumlarda vacip terk edildiği için sehiv secdesi gerekir. Üç veya dört rekatlı farz namazlar ile vitir namazında ikinci rekattan sonra tahiyyat'ı okuduktan sonra hemen ayağa kalkmayıp "Salli-Barik okuduktan sonra ayağa kalkmak, Fatiha'yı okumadan zamm-ı sureyi okuyup daha sonra fatihayı okumadığını hatırlayıp Fatiha'yı okumak, gibi durumlarda ise vacip tehir edildiği için yine sehiv secdesi gerekir. Sehiv secdesi yapılması gereken durumda unutup selam verilirse namazın yeniden kılınması gerekmez. (1) Büyük İslam ilmihali. Ömer Nasuhi BİLMEN. sayfa 181   *** Sehiv (yanılma) Secdesi, Namaz içerisindeki her yanılmadan[16] ve unutmadan[17] dolayı selam vermeden önce iki defa secde edilir, sonra tahiyyat yada başka dua okumadan[18] selam ile namaz bitirilir. [19] İmamın yanılmasında, cemaat sübhanallah diyerek uyarabilir. İmam hatasını hemen telafi edemezse namazın sonunda sehv secdesi yapmakla telafi eder ve hatasını anladığını da sübhanallah diyerek cemaate mukabele eder.[20] Rasulullah’ın (sallallahu aleyhi ve sellem) yaptığı sehv secdelerini tafsili olarak anlatan hadisler çoktur. Namazın her rüknünde yanılmalar olabilir, özetle diyebiliriz ki; namazda eksik rekat kılındığı, namaz bittikten sonra anlaşılırsa, bir iş veya konuşmadan sonra bile[21] -bu farz namaz ise yine kamet getirilir[22]- eksik olan rekat veya rek’atlar kılınır, sonra selam verilir, iki defa sehv secdesi yapılır ve sonra tahiyyat okunmadan selam verilir.[23] Namazda iken kaç rekat kıldığını şaşıran kimse, az olan rekatı tercih eder. İki mi kıldım üç mü derse iki kıldığını varsayar ve namazı ona göre tamamlar ve selam vermeden önce sehv secdesi yapar sonra selam verir.[24] Beş rekat kılarsa da yine iki defa sehv secdesi yapması yeterlidir.[25] Her hangi bir yanılmadan (tekbir, kıraat, rüku, secde, tahiyyat vb. den biri unutulsa) namaz içerisinde hatırlandığında, tahiyyat ve diğer dualar bitirilince selam vermeden önce iki kere secde edilir ve sonra selam verilir. Namazda esneme, öksürme, kaşınma vs. gibi durumlardan dolayı sehv secdesi gerekmez. Farz namazlardaki yanılma ve vehmetme dolayısıyla, sehv secdesi gereken bütün durumlarda, sünnet namazlarda da sehv secdesi gerekir.   --------------------------------------------------------------------------------------   [1] Müslim (686/4) Ebu Davud (1199-1200) Nesai (1432) Tirmizi (3034) İbn-i Mace (1065) Darimi (1/354) İbn-i Huzeyme (945) [2] İbn-i Huzeyme (1255) [3] Müslim (4/686) Ebu Davud (1199-1200) Nesâî (1432) Tirmizi (3034) İbn-î Mace (1065) Darimi (1/354) İbn-î Huzeyme (945) İbn-î Hibban (2739) Beyhaki (1/134) Ahmed (1/25) [4] Müslim (681/311) [5] Buhari (ter. 1061) Nesai (ter. 481) [6]Buhari (ter. 1061) Ahmed (2/83-154) Albani (3/28 el-İrva) [7] Müslim (17/694) [8] Beyhaki (3/157) Albani (3/22 el-İrva) [9] Beyhaki 3/157 Ahmed 1 862 [10] Rasulullah (S) sizden biri mescide geldiğinde (namaza durması müstesna) oturacaksa (en az) iki rekat namaz kılsın, buyurmuştur. Buhari (444 Ter.540) Müslim (714/69) Ebu Avane 1/415 Ebu Davud (467) Nesai (729) Tirmizi (508) İbn-i Mace (1013) Darimi (1/323) Vakit namazlarının haricinde kılınan bu namazın adı tahiyyatül mescid (mescide oturma) namazıdır.Bu namaz en az iki rekat kılınır, daha fazla kılmak isteyen Cuma günü imam minbere çıkıncaya, diğer günler de namaz için kamet oluncaya kadar kılabilir. Sahabelerden bu namazı oniki rekata kadar kılanlar olmuştur. [11] Nesai (ter. 604) [12]Buhari (ter. 1061-1069) Nesai (mevakit 598-599-600) Ahmed (1/367-368) Beyhaki (3/163-164) Darekutni (1/388/1) [13] Nesai (ter. 481-656-657-661-662) [14] Tirmizi (187) Nesai (ter. 603) [15] Ebu Davud (287) İbn-i Mace (627) Tirmizi (128) [16] Ebu Ya’la (4594-3684) Bezzar (574 Keşfu’l Estar) Taberani (7150 M. Evsat) Beyhaki (2/346) [17] Ebu Davud (1021) [18] Teşehhüdü (tahiyyat için oturmayı ve okumayı) unutan kimse dahi, bu yüzden sehv secdesi yaptığında, tahiyyat okumadan selam verir. Buhârî (ter. 817-818) Ebu Davud (1034) Sehv secdesinden sonra tahiyyat okunur diyenlerin delil kabul ettiği şu hadis zayıftır. İmran b. Husayn (radıyallâhu anh)’dan Rasulullah (sallallâhu aleyhi ve sellem) onlara namaz kıldırdı ve sehvetti (yanıldı). Bunun üzerine iki defa secde yaptı, sonra oturup tahiyyatı okudu, sonra selam verdi. Ebu Dâvud (1039) Tirmizi (Salat 173) Tirmizi bu hadis için hasen-gariptir dedi. Mezkur hadis “şaz”dır. Şâz olmak demek : Sika (güvenilir) bir ravinin kendisinden daha sika ravilere muhalefet ederek rivayet ettiği ve bunda da tek başına kaldığı (o muhalif hadisi bir başkasının da rivayet etmediği) hadis demektir. Bu durum hadisin sahih kabul edilmesine manidir. Çünkü bir hadisin sahih kabul edilebilmesi, şaz olmamasıyla da ölçülür. Dolayısıyla bu hadis zayıftır, zayıf hadisle amel etmek ise caiz değildir. Çünkü Rasulullah’ın (sallallâhu aleyhi ve sellem) söylediği yada yaptığı kesin belli olmayan şeyleri din kabul etmek, elbette ki dini bozmak olacaktır. Ayrıca sehv secdesinden sonra tahiyyat okunacağını bildiren ilgili hadisin de zayıf olduğunu müellif Ebu Davud zikretmiştir Ebu Davud (1028) [19]Tafsilat için bakınız. Müslim (574/102-575/86) Ebu Davud (1018-1036) Nesai (1236-1260) Buhari (829-830 ter. 818) [20] Ebu Davud (1037) [21] Ebu Davud (1018) [22] Nesai (ter. 664) [23] Buhârî (ter. 817-818) Ebu Davud (1027) [24] Ebu Davud (1024) [25] Ebu Davud (1019-1022)

Copyright © Fikir ona derler ki; bir yol acsin, Yol ona derler ki; bir hakikate ulastirsin - islaminyolu Tüm hakları saklıdır.

Yayınlanma:: 2007-07-05 (683 okuma)